چگونه كودكانمان را با كتاب‌خواندن مأنوس كنيم

اگر والدین كتاب بخوانند، احتمالا فرزندانشان نیز اهل خواندن می‌شوند و اگر والدین اهل مطالعه نباشند، احتمالا فرزندانشان نیز اهل مطالعه نخواهند شد و به نظر این بچه‌ها خواندن فعالیتی است كه صرفا به مدرسه مربوط می‌شود. پس بسیار ساده است، اگر مایلید فرزندتان در مدرسه موفق باشد و به مطالعه عشق بورزد، اگر می‌خواهید فرزندتان را كتابخوان بار بیاورید، خودتان نیز باید مطالعه كنید.

در واقع برای علاقه‌مند كردن فرزند خود به مطالعه، فرزندتان نیاز دارد كه ببیند شما به طور مرتب برای خواندن كتاب وقت می‌گذارید اگر شما وقت بگذارید و مطالعه كنید به طور غیرمستقیم به فرزندتان می‌گویید كه خواندن مهم است، اما اگر او را پند و اندرز دهید و برایش موعظه كنید هرگز نمی‌توانید این پیام را به او منتقل كنید.

اصولا بچه‌ها بیشتر با هدف سرگرمی، كتاب می‌خوانند و گاهی از این كه می‌توان به منظور كسب اطلاعات نیز مطالعه كرد، بی‌خبرند. اگرچه از كتاب‌های درسی خود در مدرسه اطلاعاتی به دست می‌آورند، اما اگر آنها را به حال خود بگذاریم مطالب علمی را انتخاب نمی‌كنند.

بزرگسالان اغلب به منظور كسب اطلاعات مطالعه می‌كنند نه به این دلیل كه دوست دارند بلكه چون این مطالب بخش عمده‌ای از كار روزانه آنها را تشكیل می‌دهد، شما به عنوان والدین می‌توانید نقش مهمی در علاقه‌مند ساختن فرزندانتان به مطالعه داشته باشید و برای این امر مهم راه‌های مختلفی وجود دارد. به عنوان مثال اگر اطلاعاتی را كه از مطالعه خود به دست می‌آورید با فرزندانتان در میان بگذارید، می‌توانید آنها را برای خواندن به قصد كسب اطلاعات آماده كنید.

با این كار شما به بچه‌ها می‌فهمانید كه به آنچه می‌خوانید علاقه دارید و دوست دارید آنها نیز به آن علاقه‌مند شوند. حتی می‌توانید فرزندتان را تشویق كنید اطلاعاتی را كه از خواندن به دست می‌آ‌ورد با شما در میان بگذارد. یكی از مهم‌ترین كارهایی كه می‌توانید برای بچه‌ها انجام بدهید این است كه با صدای بلند برایشان كتاب بخوانید. این كار را می‌توانید تا پیش‌دبستانی و حتی سال‌های بعد ادامه دهید. هنگامی كه با صدای بلند برای بچه‌ها كتاب می‌خوانید، در واقع به بچه‌ها می‌‌فهمانید كه برای كتاب ارزش و اهمیت قائلید و كتاب خواندن بخش مهمی از تعاملات خانوادگی شما را تشكیل می‌دهد.

بررسی‌ها نشان داده‌اند كه بین ساختار خانوادگی و موفقیت كودك در خواندن، روابط دوجانبه‌ای وجود دارد كه یكی از مهم‌ترین آنها در حیطه روابط با بزرگسالان است. بچه‌هایی كه به خانواده‌های گسترده تعلق دارند و به طور مرتب به دیدن اعضای بزرگ‌تر فامیل می‌روند و با بزرگسالان به گردش و مسافرت می‌روند نسبت به بچه‌هایی كه دسترسی كمتری به افراد بزرگسال دارند، در خواندن پیشرفته‌ترند. اگر والدین علاقه‌مندند كه بچه‌هایی بار آورند كه عاشق خواندن و مطالعه باشند، ایجاد ارتباط بین آنها و بزرگسالان دیگر مانند پدربزرگ و مادربزرگ می‌تواند كمی بار را از دوش آنها بردارد. البته در این مورد بچه‌های بزرگ‌تر نیز می‌توانند موثر باشند. هنگامی كه روابط بین بچه‌ها در خانواده نسبتا صلح‌آمیز است، بچه‌های كوچك‌تر از صرف وقت با خواهران و برادران بزرگ‌تر خود سود می‌برند.

طبق پژوهش‌های انجام شده صرف نظر از وضعیت اقتصادی اجتماعی بچه‌هایی كه به خواندن علاقه‌مندند، چند خصوصیت مشترك دارند:

*‌ والدینشان از آنها انتظار تحصیلی بالایی دارند.

* والدین یا خواهر و برادر بزرگ‌ترشان در انجام تكالیف مدرسه به آنها كمك می‌كنند.

* والدین آنها با صدای بلند كتاب و دیگر مطالب را برایشان می‌خوانند.

* آنها در خانه كتاب دارند.

وقتی صحبت از مطالب خواندنی برای بچه‌ها می‌شود هرقدر بر اهمیت در دسترس بودن كتاب تاكید كنیم، باز هم كم است. سعی كنید كتاب‌ها را در دسترس بچه‌ها قرار دهید؛ چرا كه بچه‌ها برای علاقه‌مند شدن به مطالعه باید بتوانند به كتاب دسترسی پیدا كنند، به آنها دست بزنند، آنها را ورق بزنند و بخوانند. اگر شما كتاب‌های جلد اعلاء را در قفسه‌های شیشه‌ای نگهداری كنید و آنها را از دور تحسین كنید، هیچ فایده‌ای به حال فرزندتان نخواهند داشت و به جای تشویق بچه‌ها به كتابخوانی، بچه‌ها را از این رفتار منصرف می‌كنید.